Tinejdžeri koji malo spavaju mogu imati ozbiljne poteškoće: Naučnici objašnjavaju zašto

Nedostatak sna tokom tinejdžerskog perioda može nepovoljno da utiče na razvoj mozga, koncentraciju, pamćenje i emocionalnu stabilnost. Istraživanja pokazuju da adolescenti koji duže vreme ne spavaju dovoljno mogu imati poteškoće sa donošenjem odluka i kontrolom ponašanja.

Njihov mozak još prolazi kroz intenzivne razvojne promene, a kvalitetan san ima važnu ulogu u tom procesu.

Tokom adolescencije mozak postepeno uklanja manje korišćene nervne veze, dok jača one koje su važne za učenje i ponašanje. Razvija se i prefrontalni korteks, područje mozga koje učestvuje u planiranju, samokontroli i proceni posledica sopstvenih postupaka.

San je važan za sazrevanje moždanih struktura, zbog čega njegov dugotrajan nedostatak može nepovoljno da utiče na ove procese. Kod mladih koji nedovoljno spavaju mogu se javiti slabija pažnja, impulsivnost i poteškoće u upravljanju stresom.

Studija objavljena 2022. godine u naučnom časopisu „The Lancet Child & Adolescent Health“ obuhvatila je više od 8.000 dece uzrasta od devet do deset godina, ispitujući povezanost sna sa razvojem mozga i mentalnim zdravljem.

Istraživači su utvrdili da su deca koja su spavala manje od devet sati imala više problema sa ponašanjem i mentalnim zdravljem, kao i slabije rezultate na pojedinim kognitivnim testovima. Snimanja mozga pokazala su određene razlike u moždanim strukturama, koje su delimično bile prisutne i tokom praćenja u naredne dve godine. Ipak, nalazi ne dokazuju da nedostatak sna izaziva trajna oštećenja mozga.

Dugotrajan manjak sna povezuje se i sa većom učestalošću anksioznosti, depresivnih simptoma, problema sa učenjem i rizičnog ponašanja.

Stručnjaci upozoravaju da dovoljno sna nije važno samo za fizički odmor, već i za mentalno zdravlje i razvoj sposobnosti potrebnih kasnije u životu. Prema preporukama Američke akademije za medicinu spavanja, tinejdžerima od 13 do 18 godina potrebno je između osam i deset sati sna dnevno.