Kablar – planina spektakularnih pogleda i klisura koja čuva dušu Srbije

Planina Kablar, visoka 889 metara, nalazi se na jugozapadnom obodu Šumadije, na oko 13 kilometara vazdušne linije od Čačka.

Zajedno sa susednom planinom Ovčar formira Ovčarsko-kablarsku klisuru, kroz koju protiče reka Zapadna Morava.

Klisura je dugačka oko 20 kilometara i odlikuje se strmim stranama i karakterističnim uklještenim meandrima reke.

Geološku građu Kablara čine trijaski masivni krečnjaci, a planina pripada mladim venčanim reljefima. Klima je planinska i umereno-kontinentalna. Sa vrha se pruža pogled na meandre Zapadne Morave, susedni Ovčar, grad Čačak i šire područje centralne Srbije. Po vedrom vremenu Kablar je vidljiv čak i sa viših delova Beograda.

Područje klisure proglašeno je predelom izuzetnih odlika i obuhvata površinu od oko 4.910 hektara. Njegove prirodne vrednosti čine strme litice, pećine (među kojima je i Turčinovac) i raznovrsna vegetacija. Reka Zapadna Morava je tokom hiljada godina usekla ovu klisuru, stvarajući jedinstven reljef sa tri izražena meandra.

Na obalama Morave nalazi se deset pravoslavnih manastira i dva sveta mesta, zbog čega se ovo područje naziva i malom srpskom Svetom Gorom. Na kablarskoj (levoj) obali nalaze se Blagoveštenje, Ilinje, Jovanje, Nikolje i Uspenje, dok su na ovčarskoj obali Vavedenje, Vaznesenje, Preobraženje, Sveta Trojica i Sretenje. Većina manastira potiče iz perioda od 14. do 16. veka i čuva značajne freske i rukopise, među kojima je i Blagoveštenjsko jevanđelje iz 1372. godine.

Poreklo imena planine Kablar povezuje se sa srednjovekovnom mernom jedinicom „kabal“, dok ga druga tumačenja dovode u vezu sa keltskim rečima koje označavaju konja. Vrhovi Kablara i Ovčara udaljeni su vazdušnom linijom svega oko dva i po kilometra, a razdvaja ih reka Zapadna Morava.