Kolika će biti penzija jedno je od najvažnijih pitanja za svakog zaposlenog u Srbiji, posebno kada se približi vreme za završetak radnog veka. Iako obračun na prvi pogled deluje komplikovano, budući penzioneri mogu sami da naprave procenu očekivanih mesečnih primanja. Za računanje su najvažniji podaci o zaradama tokom radnog veka, godinama penzijskog staža i aktuelnoj vrednosti opšteg boda.
Penzija se obračunava prema zvanično utvrđenoj formuli, dok je korisnicima dostupan i elektronski servis PIO fonda koji čitav postupak može da pojednostavi.
Kako piše Blic Biznis, visina starosne penzije u Srbiji dobija se množenjem ličnih bodova osiguranika sa vrednošću opšteg boda.
Formula za obračun penzije
Zvanična formula glasi:
VP = LB × OB
U ovoj formuli VP označava visinu penzije, LB lične bodove osiguranika, dok OB predstavlja opšti bod. Lični bodovi dobijaju se množenjem ličnog koeficijenta sa godinama ostvarenog penzijskog staža. Za obračun penzije može se uzeti najviše 45 godina staža.
Formula za lične bodove izgleda ovako:
– Lični bodovi = lični koeficijent × godine penzijskog staža
Kada se dobijeni broj ličnih bodova pomnoži sa vrednošću opšteg boda, rezultat predstavlja iznos penzije prema podacima korišćenim u obračunu.
Kako se dobija lični koeficijent
Lični koeficijent pokazuje odnos između zarada osiguranika i prosečnih zarada u Srbiji tokom godina za koje postoje podaci o osiguranju. Za svaku kalendarsku godinu izračunava se godišnji lični koeficijent. On se dobija tako što se ukupna zarada osiguranika u toj godini stavi u odnos sa prosečnom godišnjom zaradom u Republici Srbiji za isti period.
Zbir godišnjih ličnih koeficijenata potom se deli sa periodom za koji su oni obračunati. Tako se dobija lični koeficijent koji se koristi u konačnoj računici.
Lični koeficijent ne može biti veći od 3,8, dok godišnji lični koeficijent, prema zakonskom ograničenju, ne može premašiti vrednost pet.
To znači da visina penzije ne zavisi samo od poslednje plate. U računicu ulaze zarade ostvarene tokom perioda obuhvaćenog obračunom, njihov odnos prema republičkom proseku i ukupna dužina penzijskog staža.
Šta je opšti bod
Opšti bod predstavlja nominalnu novčanu vrednost kojom se množe lični bodovi. Njegov iznos usklađuje se u skladu sa zakonom, pa je za preciznu računicu potrebno koristiti vrednost koja važi u trenutku ostvarivanja prava na penziju.
Prema podacima navedenim u izvornom tekstu, za 2025. i 2026. godinu korišćen je iznos opšteg boda od 1.674,67 dinara.
Pojednostavljeno, očekivani iznos dobija se u tri koraka:
Utvrđuje se odnos vaših godišnjih zarada i prosečnih zarada u Srbiji. Dobijeni lični koeficijent množi se sa godinama penzijskog staža. Lični bodovi množe se sa važećom vrednošću opšteg boda.
PIO fond nudi i e-Kalkulator
Građani koji ne žele sami da prolaze kroz celu formulu mogu da koriste elektronski servis Republičkog fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje.
Servis pod nazivom „Moj staž i penzija“, poznat i kao e-Kalkulator PIO fonda, omogućava korisnicima da na osnovu evidentiranih podataka lakše procene visinu buduće penzije.
Dobijeni rezultat treba posmatrati kao procenu, naročito kada je reč o penziji koja će biti ostvarena tek za nekoliko godina. Konačan iznos zavisiće od podataka evidentiranih u matičnoj evidenciji, ukupnog staža, budućih zarada i vrednosti opšteg boda koja bude važila u trenutku penzionisanja.
